[responsivevoice_button voice=”Greek Female” buttontext=”Ακούστε το άρθρο”]

Αρθρογραφεί ο Τζον Μέγκοτ.

Η ιστορική επανάληψη: Από τον Herbert Hoover στον Donald Trump

Η ιστοριογραφία έχει την τάση να απλουστεύει τις οικονομικές καταστροφές προσωποποιώντας τες. Ο Herbert Hoover έμεινε στην ιστορία ως ο άνθρωπος που «προκάλεσε» τη Μεγάλη Ύφεση του 1929, ενώ στην πραγματικότητα ήταν ο αποδέκτης μιας φούσκας που διογκωνόταν επί μία δεκαετία. Σήμερα, το σκηνικό επαναλαμβάνεται. Είτε είναι κανείς υποστηρικτής του Donald Trump είτε όχι, η απόδοση της επερχόμενης κρίσης αποκλειστικά στις δικές του πολιτικές (δασμοί, απομονωτισμός) αποτελεί έναν βολικό πολιτικό μύθο που συσκοτίζει τα βαθύτερα αίτια.

Οι πραγματικοί αρχιτέκτονες: Η αυταπάτη των κεντρικών τραπεζών

Η ρίζα του προβλήματος δεν βρίσκεται στα προεδρικά διατάγματα, αλλά στους ισολογισμούς των Κεντρικών Τραπεζών (Fed, ΕΚΤ, κ.λπ.).

• Η Παγίδα της Ρευστότητας: Για σχεδόν δύο δεκαετίες, η παγκόσμια οικονομία επιβιώνει με «τεχνητή αναπνοή». Τα μηδενικά ή αρνητικά επιτόκια και η Ποσοτική Χαλάρωση (Quantitative Easing) δημιούργησαν μια ψευδαίσθηση ανάπτυξης, η οποία όμως βασίστηκε στο χρέος και όχι στην παραγωγή.
• MMT και η Αλχημεία του Χρήματος: Η Σύγχρονη Νομισματική Θεωρία (Modern Monetary Theory) αντιμετωπίστηκε από πολλούς ως το «μαγικό ραβδί» που επιτρέπει απεριόριστες δαπάνες μέσω εκτύπωσης χρήματος. Ωστόσο, ο νόμος της προσφοράς και της ζήτησης παραμένει αμείλικτος: η υπερπροσφορά νομίσματος χωρίς αντίστοιχη αύξηση της παραγωγικότητας οδηγεί αναπόφευκτα σε πληθωρισμό ή σε κατάρρευση της αγοραστικής δύναμης.

Το κυνικό τέλος του Κεϊνσιανισμού

Η περίφημη φράση του John Maynard Keynes, «Μακροπρόθεσμα θα είμαστε όλοι νεκροί», χρησιμοποιήθηκε ως ηθική νομιμοποίηση για τη μεταφορά των βαρών στις επόμενες γενιές.

1. Η Συσσώρευση του Ρίσκου: Οι τονωτικές ενέσεις που προτάθηκαν για περιόδους κρίσης μετατράπηκαν σε μόνιμη κατάσταση λειτουργίας.
2. Το Οριακό Σημείο: Σήμερα, οι Κεντρικές Τράπεζες έχουν ξεμείνει από «πυρομαχικά». Αν αυξήσουν τα επιτόκια για να δαμάσουν τον πληθωρισμό, πνίγουν την ανάπτυξη και την εξυπηρέτηση του χρέους. Αν τα μειώσουν, τροφοδοτούν την επόμενη φούσκα.

Αφήγημα vs Πραγματικότητα

Όταν η οικονομική διορθωτική διαδικασία (η κρίση) ξεκινήσει με ορμή, η κοινή γνώμη θα αναζητήσει έναν ένοχο με ονοματεπώνυμο. Ο Donald Trump, με το συγκρουσιακό του προφίλ, αποτελεί τον ιδανικό υποψήφιο για αυτόν τον ρόλο.

Όμως, η σοβαρή ανάλυση οφείλει να αναγνωρίσει ότι ο «ασθενής» νοσούσε πολύ πριν αλλάξει ο γιατρός. Η κρίση είναι το αποτέλεσμα 18 ετών νομισματικού πειραματισμού και της άρνησης των ελίτ να αποδεχθούν ότι ο πλούτος δεν τυπώνεται, αλλά παράγεται.