Υπάρχουν ιστορίες που δεν γράφονται μόνο με λέξεις, αλλά με λύρες που αντηχούν σε ξένους τοίχους, με τραπέζια γεμάτα κρασί και τσικουδιά, με χορούς που κρατούν ως το πρωί. Η ιστορία του Συλλόγου Κρητών Μονάχου είναι μια τέτοια ιστορία — η ιστορία μιας ρίζας που ταξίδεψε χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από το νησί της, αλλά ποτέ δεν έπαψε να είναι Κρητική.

Η αρχή, τον Απρίλιο του 1965

Όλα ξεκίνησαν από μια μικρή ομάδα Κρητών που είχαν βρεθεί στο Μόναχο, μακριά από τα χώματα που τους γέννησαν. Με όραμα, πίστη, λεβεντιά και θάρρος, αποφάσισαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους — όχι μόνο από αγάπη για την ιδιαίτερη πατρίδα τους, αλλά και από την ανάγκη να μη χαθούν μέσα στην αφομοιωτική δύναμη μιας νέας, ξένης καθημερινότητας.

Πρωτεργάτης αυτής της προσπάθειας στάθηκε ο αείμνηστος Ματθαίος Καρδαμάκης, με τη συμμετοχή και τη συμπαράσταση των Μιχάλη Κρασαδάκη, Γιώργη Πετράκη και Γιώργη Τζωρακάκη. Έτσι μπήκαν τα θεμέλια. Και στις 14 Οκτωβρίου 1965, στο Psorheim, επί της Rosenheimer Str. 240, 39 Κρήτες υπέγραψαν το πρώτο καταστατικό, κάτω από την επωνυμία «All Kretischer Vereinigung Minos in Deutschland». Ήταν η γέννηση ενός Συλλόγου που θα γινόταν, με τα χρόνια, σημείο αναφοράς για όλους τους Κρήτες της Βαυαρίας.

Το πρώτο διοικητικό συμβούλιο, με πρόεδρο τον Παράσχο Μακρυγιάννη και μέλη τους Στέλιο Δρανδάκη, Γιώργο Τσωρακάκη, Νικόλαο Φραγγιαδάκη, Μιχάλη Σχοιναράκη και Μανώλη Μανούσο, έθεσε τις βάσεις πάνω στις οποίες χτίστηκε όλη η μετέπειτα πορεία. Δίπλα τους στάθηκαν οι Στέλιος Καντυλιεράκης, Νίκος Βαλαδάκης, Μιχάλης Τσικαλάκης, Μάρκος Πετράκης, Δημήτρης Καντηλιεράκης, Μανώλης Μανουσάκης, Γιάννης Νικηφοράκης, Πέτρος Δερμιτζάκης, ο Ανδρονικάκης, ο Κώστας Κιαγιάς και ο Μανώλης Καλογερής — οι πρώτοι χοροδιδάσκαλοι, εκείνοι που έμαθαν στα πρώτα μέλη να κρατούν τον ρυθμό του πεντοζάλη μακριά από την Κρήτη.

Μια ψυχή που δεν αφομοιώθηκε ποτέ

Για έξι δεκαετίες και πλέον, ο Σύλλογος Κρητών Μονάχου υπήρξε φάρος πολιτισμού, αλληλεγγύης και ενότητας. Μέσα από δεκάδες εκδηλώσεις, παραδοσιακά γλέντια, πανηγύρια και συμμετοχές σε φεστιβάλ, κράτησε ζωντανή την κρητική ψυχή και το ελληνικό φιλότιμο σε μια ξένη γη.

Ποιος μπορεί να ξεχάσει τις λύρες και τα λαούτα των πρώτων καλλιτεχνών του — του Μιχάλη Κρασαδάκη, του Μάρκου Κοσμαδάκη, του Παντερή, του Γιάννη Κονσολάκη, του Γιάννη Μαρκάκη, του Γιάννη Αγγελάκη — που αντηχούσαν σε αίθουσες του Μονάχου; Ποιος μπορεί να ξεχάσει τις παρέες που έγιναν οικογένειες γύρω από ένα τραπέζι, τον πεντοζάλη που έδινε τον ρυθμό και τη λεβεντιά που έδινε τον παλμό;

Ο Σύλλογος όμως δεν στάθηκε μόνο στη διασκέδαση. Από την πρώτη στιγμή είχε και πολιτιστική και κοινωνική αποστολή: τιμούσε την κρητική ιστορία και τις εθνικές επετείους — τη Μάχη της Κρήτης, το Ολοκαύτωμα του Αρκαδίου — έκοβε τη βασιλόπιτα, έψηνε τα αρνιά, γιόρταζε και πενθούσε μαζί, στάθηκε αρωγός σε συμπατριώτες που πέρασαν δύσκολα, είτε στη Γερμανία είτε στην ίδια την Κρήτη. Συνεργάστηκε με την Εκκλησία, με το Γενικό Προξενείο, με τους Ηπειρώτες, τους Ποντίους, τους Μακεδόνες, τους Πελοποννήσιους, τους Αιγαιοπελαγίτες, τους Επτανήσιους, τους Θεσσαλούς, τους Βλάχους, τους Θρακιώτες και δεκάδες άλλους ελληνικούς φορείς του Μονάχου, φέρνοντας πιο κοντά όλη την ελληνική διασπορά της πόλης.

Το παράδειγμά του δεν έμεινε μόνο του: η ίδρυση του Συλλόγου Κρητών Μονάχου άνοιξε τον δρόμο για ανάλογους συλλόγους σε Wiesbaden, Nürnberg, Βερολίνο, Κολωνία, Ludwigshafen, Mannheim, Düsseldorf, Bielefeld και Αμβούργο, και στάθηκε πρωταγωνιστής στη δημιουργία της Ομοσπονδίας Κρητικών Συλλόγων Γερμανίας — σημερινής Παγκρήτιας Ομοσπονδίας Ευρώπης — αλλά και του Παγκόσμιου Συμβουλίου Κρητών.

Μια σκυτάλη που περνά από γενιά σε γενιά

Ο Σύλλογος έγινε, με τα χρόνια, δεύτερο σπίτι για πολλές γενιές Κρητών. Παιδιά και εγγόνια μεταναστών γνώρισαν μέσα από αυτόν τη γλώσσα, τη μουσική, τους χορούς και τις αξίες της Κρήτης. Το 1982 ο εκπαιδευτικός Μανώλης Χατζάκης αναδιοργάνωσε τον Σύλλογο και ίδρυσε τη Νεολαία του, την ΚΡΗΝΕ, εξασφαλίζοντας ότι η παράδοση θα περνούσε από πατέρα σε γιο, από μητέρα σε κόρη.

Πίσω από αυτή τη μακρόχρονη πορεία στάθηκαν άνθρωποι που δούλεψαν αθόρυβα, με αυταπάρνηση και ανιδιοτέλεια, χωρίς να ζητήσουν ποτέ τίποτα για τον εαυτό τους — δεκάδες οικογένειες Κρητών του Μονάχου, γνωστές και άγνωστες, που κράτησαν άσβεστη τη φλόγα της παράδοσης στο εξωτερικό.

Τι είναι, τελικά, αυτός ο Σύλλογος;

Ο Σύλλογος Κρητών Μονάχου δεν είναι απλώς μια οργάνωση. Είναι κομμάτι της ψυχής της κρητικής παροικίας, είναι η γέφυρα που ενώνει την Κρήτη με το Μόναχο, είναι η απόδειξη ότι όπου κι αν βρεθεί ο Κρητικός, δεν ξεχνά ποτέ τον τόπο του.

Η ιστορία του είναι η ιστορία της παροικίας, της μετακίνησης, της ρίζας που κρατιέται και της νέας πατρίδας που αγκαλιάζει. Είναι η απόδειξη ότι η Κρήτη δεν είναι μόνο ένας τόπος — είναι ένας τρόπος να ζεις, να αγαπάς, να σέβεσαι, να προσφέρεις.

Και όσο θα υπάρχουν Κρήτες στο Μόναχο, ο Σύλλογος θα συνεχίζει να είναι αυτό που ήταν από την πρώτη μέρα: φάρος πολιτισμού, σημείο αναφοράς για τον ελληνισμό, σύμβολο ενότητας, φιλίας και λεβεντιάς.

Εδώ θα διαβασετε την ομιλία του Μανώλη Κουγιουμτζή για τα 60 χρόνια του Συλλόγου Κρητών:

Και εδώ αποσπάσματα απο το φετινό κρητικό γλέντι:

ΥΓ: Στην ιστοσελίδα μας (akousyn.de)θα βρείτε ότι αφορά τον κάθε σύλλογο στην δική του αποκλειστική ενότητα πατώντας στην αρχική σελίδα επάνω στο “Πρόσωπα & Co”