Το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2026 απονέμεται στην Καναδή ποιήτρια, δοκιμιογράφο και μεταφράστρια Άν Κάρσον (Anne Carson). Η Σουηδική Ακαδημία ανακοίνωσε σήμερα, Πέμπτη 8 Οκτωβρίου, από τη Στοκχόλμη την επιλογή της. Την ανακοίνωση έκανε η μόνιμη γραμματέας της Ακαδημίας, Ίνγκριντ Κάρλμπεριγ.

Η Κάρσον γεννήθηκε στο Τορόντο στις 21 Ιουνίου 1950 και είναι σήμερα 76 ετών. Παρά τις διεθνείς διακρίσεις της, παραμένει μια ιδιαίτερα προσωπική και ανατρεπτική φωνή της σύγχρονης λογοτεχνίας. Από το 1979 διδάσκει κλασικές σπουδές, συγκριτική γραμματολογία και δημιουργική γραφή σε πανεπιστήμια των ΗΠΑ και του Καναδά, μεταξύ άλλων στα McGill, Michigan, NYU και Princeton.

Μια γραφή χωρίς σύνορα

Το βασικό γνώρισμα του έργου της είναι η απροσδόκητη συνάντηση ειδών και εποχών. Η Κάρσον συνδυάζει ποίηση, πεζό λόγο, δοκίμιο, μετάφραση και θεατρικό κείμενο. Αντλεί από την αρχαία ελληνική γραμματεία, τη μεσαιωνική παράδοση, τη φιλοσοφία, την ανθρωπολογία και τη σύγχρονη τέχνη. Συχνά αμφισβητεί και τους ίδιους τους κανόνες της μορφής: ένα βιβλίο της μπορεί να είναι ταυτόχρονα έμμετρο μυθιστόρημα, επιστολή, ελεγεία ή δοκίμιο.

Η σχέση της με τον αρχαιοελληνικό κόσμο είναι κεντρική. Το δοκίμιό της Eros the Bittersweet (1986) πραγματεύεται την έννοια του έρωτα στην αρχαιότητα, ενώ η Σαπφώ υπήρξε αντικείμενο της διδακτορικής της μελέτης. Το πιο γνωστό της βιβλίο, το έμμετρο μυθιστόρημα Autobiography of Red (1998), ξαναδιαβάζει έναν αρχαίο μύθο με σύγχρονη ματιά και είναι από τα έργα που τη σύστησαν στο ευρύ κοινό. Στις μεταφράσεις και τις διασκευές της, η αρχαία τραγωδία συναντά τη σύγχρονη γλώσσα.

Διακρίσεις πριν από το Νόμπελ

Η Κάρσον είχε ήδη τιμηθεί με σημαντικά βραβεία: Guggenheim, MacArthur, Griffin Poetry Prize (δύο φορές), T. S. Eliot Prize, PEN/Nabokov και Βραβείο Πριγκίπισσας των Αστουριών Γραμμάτων το 2020. Το 2001 έγινε η πρώτη γυναίκα που κέρδισε το βραβείο T. S. Eliot. Για χρόνια θεωρούνταν διαρκής υποψήφια για το Νόμπελ και βρισκόταν συχνά ανάμεσα στα φαβορί των στοιχηματικών οίκων και της κριτικής.

Τι ακολουθεί

Το βραβείο συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 12 εκατ. σουηδικών κορωνών, περίπου 1,2 εκατ. δολάρια. Η επίσημη τελετή απονομής θα γίνει στις 10 Δεκεμβρίου στη Στοκχόλμη. Πέρσι το βραβείο είχε δοθεί στον Ούγγρο Λάσλο Κρασναχορκάι.