Από το Χαλκό στο Bit Coin.

Οταν ήμουν στο Δημοτικό, με δύο αυγά που παίρναμε από το κοτέτσι, ΄΄αγοράζαμε’ ‘ ένα παγωτό κρέμα ΑΣΤΥ. Δίναμε στο φούρνο 100 κιλά σιτάρι (μαλακό) και παίρναμε 100 κουπόνια τα οποία αντιστοιχούσαν σε 100 φραντζόλες ψωμί.

Οταν ήμουν στο Γυμνάσιο των Φαρσάλων, με κάποιες πολύ λίγες δραχμές, αγόραζα τον Οικονομικό Ταχυδρόμο (μου άρεσε να διαβάζω κάθε μήνα τις αναλύσεις του νεοφιλελεύθερου Μαρίνου) την Αυγή και την Ελευθεροτυπία. Οι συναλλαγές με τα αυγά ή το σιτάρι είχαν πάει στο χρονοντούλαπο της ιστορίας όπως έλεγε και ο αείμνηστος Παπανδρέου.

Αργότερα, προσπαθούσα να κατανοήσω ποια είναι η αξία ας πούμε ενός πεντοχίλιαρου (είχαμε δραχμές τότε) και ομολογώ ότι μπερδευόμουν. Για να κατασκευαστεί ένα πεντοχίλιαρο απαιτούνταν μισή δραχμή….όταν όμως έδινα ένα το 5χίλιαρο στο Super Market αγόραζα πολύ περισσότερης αξίας αγαθά…πράγματι- ως δυσλεκτικός που είμαι- μου πήρε καιρό να καταλάβω ότι είναι άλλη η νομισματική αξία του χρήματος και άλλη η αξία κατασκευής του.

Οι παππούδες μας, ήταν στην πλειοψηφία τους κολίγοι. Πως τους πλήρωνε ο Φεουδάρχης? Με μια υπόσχεση ότι θα πάρουν Χ κιλά ας πούμε σιταριού μετά τη συγκομιδή. Ουσιαστικά ο Φεουδάρχης έδινε μια υπόσχεση και ο κολίγος δέχονταν την υπόσχεση αυτή, παρέχοντας μια πίστωση. Αυτή η συναλλαγή δημιουργούσε χρήμα.

Στη Μεσοποταμία, οι ηγεμόνες είχαν σκεφτεί άλλες μορφές χρήματος. Οι μεταλλουργοί της εποχής έπαιρναν εντολή από το Βασιλιά να κατασκευάσουν μια τεράστια μεταλλική πλάκα, στην οποία ο Βασιλιάς έδινε μια αξία. Για παράδειγμα, όποιος κατείχε το 1% της πλάκας (η κατοχή επιβεβαιωνόταν με κάποιο είδος πηλού) ήταν σαν να είχε στην κατοχή του εκατό κιλά σιτάρι. Ομως, οι πλάκες αυτές έπαιρναν πολύ χρόνο για να ολοκληρωθεί η κατασκευή τους (20-50 χρόνια) και δεν μπορούσαν να μετακινηθούν εύκολα. Οι συναλλαγές με βάση τις μεταλλικές αυτές πλάκες πραγματοποιούνταν πριν την κατασκευή τους.

Τι ήταν οι πλάκες αυτές? Μια ιδέα. Τι είναι σήμερα το Bit Coin? Mια ιδέα.

Πάντα το χρήμα ήταν μια ιδέα. Ηταν ένα άτυπο συμβόλαιο που βασιζόταν στην πίστη. Το νόμισμα, σχετίζεται εννοιολογικά με το ρήμα νομίζω….τυχαίο? Δεν νομίζω. Μια χρηματική μονάδα έχει αξία, αν νομίζουμε ότι έχει αξία. Τι είναι λοιπόν το χρήμα? Μια αφηρημένη έννοια υποσχέσεων ή μια μεταφορά χρέους. Το χρέος γίνεται χρήμα και το χρήμα γίνεται χρέος.

Ενα σύμπλεγμα υποσχέσεων μεταξύ ισχυρών και αδύναμων…μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων.

Ποιος μπορεί να αθετεί υποσχέσεις? Προφανώς ο ισχυρός.

Ετσι μας έλεγαν και το 2010. Το χρέος είναι ιερό. Το δικό τους χρέος του κατοχικού δανείου δεν ήταν ιερό….μια αθέτηση υπόσχεσης ενός ισχυρού, που τη ζήσαμε όλοι μας. Το δολλάριο έχει γραμμένη την έκφραση promise to pay …, υπόσχομαι να πληρώσω.

Σήμερα, το χρήμα, είτε πρόκειται για δημόσιο είτε για ιδιωτικό, έχει ψηφιακή μορφή – μόνο το 3% των συνολικών Ευρω υπάρχουν σε φυσική μορφή- και διακινείται ηλεκτρονικά. Το Bit Coin, σε αντίθεση με το δημόσιο χρήμα, είναι ιδιωτικό και έχει μια ομοιότητα και δύο ουσιαστικές διαφορές με τα δημόσια νομίσματα π.χ Ευρω δολλάριο κλπ.

Το Bit Coin είναι πεπερασμένο, καθώς ο μέγιστος αριθμός των Bit Coin που θα κυκλοφορήσουν δεν θα ξεπερνά τα 21 εκατ. Αντίθετα, τα δημόσια νομίσματα δεν έχουν αριθμό, καθώς εκδίδονται σύμφωνα με τις αποφάσεις των κεντρικών τραπεζών. Προσοχή εδώ….ας πούμε ότι η ΕΚΤ εκδίδει Ευρω. Τα Ευρω αυτά που δίνονται? Δίνονται στις Τράπεζες (και μόνο στις Τράπεζες). Εμείς, οι πολίτες, έχουμε μια κάρτα VISA ή ΜasterCard που μας δίνεται από κάποια Τράπεζα και όταν κάνουμε κάποια συναλλαγή, μέσα στο σύστημα πληρωμών έχουμε κάποιον μοναδικό κωδικό. Αν λοιπόν εγώ που έχω τον κωδικό 1 αγοράσω προιόντα αξίας 2 ευρω από ένα κατάστημα που έχει κωδικό 100, το σύστημα θα αφαιρέσει από τον κωδικό 1 τα 2 ευρω και θα πιστώσει με 2 ευρω τον κωδικό 100 και έτσι ολοκληρώνεται η συναλλαγή. Το σύστημα αυτό το ελέγχει ΕΝΑΣ (η Visa ή η MasterCard ).

Με το Bit Coin η διαδικασία είναι διαφορετική. Ο κάθε χρήστης του Bit Coin έχει ένα μικρό κομμάτι από τη συνολική πίττα απ ευθείας, χωρίς μεσάζοντες και χωρίς να απαιτείται οποιοσδήποτε έλεγχος, καθώς για να υλοποιηθεί μια συναλλαγή πρέπει να συνεργαστούν σε κλάσματα του δευτερολέπτου το σύνολο των εχόντων Bit Coin!!!!! Στο δημόσιο χρήμα, υπάρχει ο μεσάζοντας που είναι η Τράπεζα που σου έδωσε την κάρτα και ο παρέχων τη ρευστότητα ελεγκτής-ο παλιός Φεουδάρχης – που είναι η ΕΚΤ.

Το Bit Coin είναι όντως μια επαναστατική τεχνολογία, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι και δημοκρατική, παρόλο που είναι αποκεντρωμένη, γιατί: Οταν ξεκίνησε το Bit Coin η αξία του ήταν σχεδόν μηδενική. Η επιτυχία του ανέβασε την αξία του. Ομως, σήμερα το 93% των υπαρχόντων Bit Coin τα κατέχουν αυτοί που ξεκίνησαν το εγχείρημα…ουσιαστικά είναι οι ολιγάρχες Bit Coiners. H δεύτερη μεγάλη διαφορά είναι ο αριθμός των νομισμάτων που κυκλοφορούν. Ενα σύστημα κλειστό, όπως είναι το Bit Coin, δημιουργεί τεράστια ζητήματα σε περιόδους κρίσεων -όπως αυτή με τον Covid- καθώς δεν υπάρχει δυνατότητα ενίσχυσης της ρευστότητας όπως μπορεί να γίνει με τα δημόσια νομίσματα. Εξ ορισμού το Bit Coin είναι ένα ολιγαρχικό χρήμα. Την ομοιότητα όλοι την κατανοούμε εύκολα, αφού τόσο με το δημόσιο χρήμα όσο και με το BitCoin, διενεργούνται συναλλαγές.

Το 1853 έως το 1956, είχαμε έναν από τους πλέον αιματηρούς πολέμους στην Ευρώπη. Τον Κριμαικό Πόλεμο. Από τη μια πλευρά οι Συμμαχικές Δυνάμεις (Βρεττανική Αυτοκρατορία, Γαλλία και Οθωμανική Αυτοκρατορία, ενάντια στη Ρωσική Αυτοκρατορία). Στον Κριμαικό Πόλεμο, παρόλο που οι νεκροί σύμφωνα με κάποιες εκτιμήσεις έφτασαν τις 700χιλ, οι οικονομικές δοσοληψίες συνεχίζονταν κανονικά. Η Τράπεζα της Αγγλία δεχόταν πληρωμές ομολόγων από την Τράπεζα της Ρωσίας και Αγγλοι Ιδιώτες, Ολιγάρχες της εποχής, δάνειζαν τη Ρωσία. Σήμερα, καθώς ο πόλεμος της Ουκρανίας βρίσκεται σε εξέλιξη, η ΕΚΤ, η FED και η Τράπεζα της Αγγλίας,που ελέγχουν το παγκόσμιο σύστημα πληρωμών, έχουν παγώσει τα περιουσιακά στοιχεία της Τράπεζας της Ρωσίας (κάπου 900 δις δολλάρια) και δεν επιτρέπουν τη χρήση αυτών των συναλλαγματικών αποθεμάτων από τον Πούτιν και δεν θα μπορεί να αποπληρώσει Ομόλογα που είναι στους λογαριασμούς Ευρωπαίων Ιδιωτών και Τραπεζών, οδηγώντας τη Ρωσία σε πτώχευση. Από τον πόλεμο στην Ουκρανία, οι θάνατοι οι τραυματισμοί και οι λεηλασίες θα ξεχαστούν σύντομα. Αυτό που θα μείνει είναι οι επιπτώσεις που είχε το πάγωμα του συστήματος πληρωμών στην οικονομία της Ρωσίας.

Σε προηγούμενο άρθρο μου σας είχα πει ότι ο μεγάλος κερδισμένος του πολέμου θα είναι η Κίνα. Πριν τρία χρόνια, η Κίνα ανέπτυξε ένα δημόσιο νομισματικό σύστημα πληρωμών, το οποίο βασίζεται στην τεχνολογία του Bit Coin. Η τεχνολογία του συστήματος είναι ανώτερη αυτής της Visa & της MasterCard Στο σύστημα αυτό αρχικά εντάχθηκαν 100 εκατ κινέζοι ιδιώτες. Σήμερα, μετά τις κυρώσεις της Δύσης στη Ρωσία, στον Σύστημα αυτό διακινούνται ημερησίως σχεδόν ένα τρις δολλάρια που αφορούν εξοφλήσεις πωλήσεων πετρελαίου και Φυσικού Αερίου της Ρωσίας σε χώρες της Ασίας. Τα χρήματα αυτά τα εισπράττει η Ρωσία. Αυτό θα μείνει και μετά το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία.

Στον Δυτικό Τραπεζικό κόσμο επικρατεί πανικός, καθώς οι Κεντρικοί Τραπεζίτες βλέπουν το ορθό, αλλά δεν μπορούν να το υλοποιήσουν καθώς στην περίπτωση αυτή θα μιλάμε για αφανισμό του Τραπεζοκεντρικού μας Συστήματος. Δεν θα υπάρχει η ανάγκη να μας δίνει την κάρτα η Τράπεζα (Eurobank, Piraeus etc) όλοι οι πολίτες θα έχουμε ένα λογαριασμό στην Κεντρική Τράπεζα και όλα θα κινούνται από αυτόν. Επίσης, το σημαντικότερο, όταν πρόκειται να εκδοθεί νέο χρήμα, αυτό θα μπορεί να διοχετεύεται απ ευθείας στους λογαριασμούς των πολιτών, ενώ σήμερα διοχετεύεται στις Ιδιωτικές Τράπεζες που είναι οι μοναδικές που μπορούν να ανοίξουν λογαριασμούς στις Κεντρικές Τράπεζες.

Η νέα εποχή έρχεται.

Pan Pats (April 22)