Μόναχο, 22 Ιουλίου 2026

Υπάρχουν μέρες που χωρίζουν την ιστορία μιας πόλης σε ένα “πριν” και ένα “μετά”. Για το Μόναχο, η 22α Ιουλίου 2016 είναι μία από αυτές. Σήμερα, δέκα χρόνια μετά, η πόλη σταματά για λίγο τον ρυθμό της για να θυμηθεί — όχι μόνο εννέα ονόματα και εννέα πρόσωπα, αλλά και τη στιγμή που κάτι μέσα της άλλαξε για πάντα.

Στις 22 Ιουλίου 2016, ένας 18χρονος Γερμανός ιρανικής καταγωγής άνοιξε πυρ μέσα και έξω από το εμπορικό κέντρο στη συνοικία Moosach, σκοτώνοντας εννέα ανθρώπους και τραυματίζοντας σοβαρά πέντε ακόμη, προτού αυτοκτονήσει. Τα θύματα ήταν κατά κύριο λόγο έφηβοι και νέοι ενήλικες, με τουρκικές, ελληνικές ή αλβανικές ρίζες, καθώς και μέλη της κοινότητας Σίντι και Ρομά.

Τα εννέα θύματα ήταν οι Armela Segashi, Can Leyla, Dijamant Zabërgja, Guiliano Kollmann, Hüseyin Dayıcık, Roberto Rafael, Sabina Sulaj, Selçuk Kılıç και Sevda Dağ.

Οι γερμανικές αρχές χαρακτήρισαν αρχικά την επίθεση ως “αυτόκλητη τρέλα” (Amoklauf), αποδίδοντάς την σε προσωπική εκδίκηση. Μόλις το 2019, ύστερα από νέες πραγματογνωμοσύνες που έφεραν στο φως τη ρατσιστική ιδεολογία του δράστη, το Βαυαρικό Ομοσπονδιακό Κριμινολογικό Γραφείο (LKA) αναγνώρισε επισήμως το ρατσιστικό και δεξιό τρομοκρατικό κίνητρο της επίθεσης.

Η καθυστερημένη αυτή αναγνώριση παραμένει μέχρι σήμερα ανοιχτή πληγή για τις οικογένειες των θυμάτων, οι οποίες έχουν συσπειρωθεί στην πρωτοβουλία “München OEZ erinnern!” (“Το Μόναχο θυμάται το OEZ!”) και ζητούν τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής στο Βαυαρικό Κοινοβούλιο, ώστε να διαλευκανθούν πλήρως όλες οι πτυχές της υπόθεσης.

Η σημερινή εκδήλωση μνήμης

Ο Δήμος του Μονάχου διοργανώνει σήμερα κεντρική εκδήλωση μνήμης στις 16:00 (είσοδος από τις 15:00) στο μνημείο “Für Euch” (“Για εσάς”), μπροστά από το OEZ, στην οδό Hanauer Straße 77. Στην εκδήλωση προβλέπεται να μιλήσουν ο Ομοσπονδιακός Πρόεδρος της Γερμανίας Frank-Walter Steinmeier, η Πρόεδρος του Βαυαρικού Κοινοβουλίου Ilse Aigner, ο δήμαρχος του Μονάχου Dominik Krause, καθώς και συγγενείς των θυμάτων.

Λόγω της εκδήλωσης, η Hanauer Straße θα παραμείνει κλειστή για την κυκλοφορία σήμερα από τις 5:00 έως τα μεσάνυχτα, ανάμεσα στους κόμβους Pelkovenstraße και Riesstraße, ενώ οι γραμμές λεωφορείων θα εκτραπούν και ορισμένες έξοδοι του μετρό στην περιοχή θα παραμείνουν κλειστές κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης.

Λίγες ημέρες πριν από τη σημερινή επέτειο, ο Δήμος αποκάλυψε αναμνηστική πλάκα στο πέρασμα προς την αυλή του Δημαρχείου, με τα ονόματα και των εννέα θυμάτων, παρουσία συγγενών, του δημάρχου Dominik Krause και μελών του δημοτικού συμβουλίου.

Μια πληγή που δεν έκλεισε

Στον Χώρο Μνήμης της πρωτοβουλίας “München OEZ erinnern!”, τα πρόσωπα των εννέα θυμάτων — της Armela, του Can, του Selçuk, της Sabina, του Roberto, του Hüseyin, του Giuliano, του Dijamant και της Sevda — παραμένουν παρόντα σε φωτογραφίες, σχέδια και μεταξοτυπίες. Για τις οικογένειές τους, ο πόνος παραμένει, δέκα χρόνια μετά, εξίσου έντονος όσο και την πρώτη ημέρα.

Η σημερινή επέτειο δεν είναι απλώς ένα ιστορικό ορόσημο. Είναι μια υπενθύμιση, για ολόκληρη την πόλη και για τις κοινότητες μεταναστών του Μονάχου — ανάμεσά τους και η ελληνική κοινότητα — ότι η μνήμη δεν είναι στατική. Είναι ζωντανή, πονάει ακόμα, και ζητά κάτι παραπάνω από λόγια: αλήθεια, δικαιοσύνη, και μια σταθερή, καθημερινή αντίσταση στον ρατσισμό και τον δεξιό εξτρεμισμό. Δέκα χρόνια μετά, το Μόναχο δεν θυμάται απλώς — συνεχίζει να θρηνεί, και συνεχίζει να παλεύει να μη σβήσει ποτέ αυτή η μνήμη.

Δεν είναι η πρώτη φορά που το Μόναχο βιώνει τον πόνο της ρατσιστικής βίας. Έντεκα χρόνια πριν, στις 15 Ιουνίου 2005, ο Θεόδωρος Βουλγαρίδης, Έλληνας μετανάστης και ιδιοκτήτης κλειδαράδικου στο Westend, δολοφονήθηκε εν ψυχρώ στο μαγαζί του από μέλη της τρομοκρατικής οργάνωσης “NSU” όντως έβδομο θύμα μιας δολοφονικής σειράς εννέα δολοφονιών μεταναστών σε όλη τη Γερμανία. Οι αρχές έστρεψαν αρχικά τις υποψίες στο ίδιο το θύμα και το περιβάλλον του, και μόνο έξι χρόνια αργότερα, με την αυτοαποκάλυψη της NSU το 2011, έγινε γνωστό ποιος βρισκόταν πίσω από τη δολοφονία.

Η προσωπική μας μαρτυρία

Θυμάμαι εκείνο το απόγευμα σαν να ήταν χθες. Ήμασταν μια παρέα πέντε ατόμων, στην απέναντι πλευρά του Μονάχου, κάτω από έναν ήλιο που έλαμπε σαν να μην υπήρχε τίποτα κακό στον κόσμο. Τρώγαμε, γελούσαμε, μιλούσαμε για τις διακοπές που μας περίμεναν σε δύο μέρες. Ήταν μια από εκείνες τις στιγμές ανεμελιάς που νομίζεις πως θα κρατήσουν για πάντα.

Και ύστερα, χωρίς προειδοποίηση, όλα άλλαξαν χρώμα. Τα γέλια κόπηκαν απότομα, καθώς νιώσαμε γύρω μας βλέμματα αλλιώτικα — ανήσυχα, ερωτηματικά — από ανθρώπους που, όπως αποδείχθηκε, ήξεραν κάτι που εμείς ακόμα αγνοούσαμε. Δεν πρόλαβε να περάσει πολλή ώρα και ο αέρας γέμισε ήχους που δεν ταίριαζαν με το ηλιόλουστο απόγευμα. Τηλέφωνα που χτυπούσαν ασταμάτητα, και ύστερα σειρήνες — πολλές σειρήνες — της αστυνομίας και των πρώτων βοηθειών, να διασχίζουν την πόλη σαν κύμα.

Μόνο αργά το βράδυ, όταν φτάσαμε επιτέλους σπίτι και στην τηλεόραση προβάλονταν σκηνες και πλανα απο την περιοχη του συμβάντος, καταλάβαμε. Η εικόνα της πόλης μας άλλαζε μπροστά στα μάτια μας. Αυτό που μέχρι το μεσημέρι ήταν μια συνηθισμένη καλοκαιρινή μέρα, είχε γίνει η μέρα που το Μόναχο έχασε εννέα παιδιά του και δεν θα ξαναγινόταν ποτέ ακριβώς το ίδιο…….