Κάθε χρόνο, στις 14 Νοεμβρίου, η διεθνής κοινότητα στρέφει την προσοχή της σε μια από τις μεγαλύτερες απειλές για τη δημόσια υγεία: τον σακχαρώδη διαβήτη. Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη, με θέμα «Διαβήτης και ευεξία στο περιβάλλον εργασίας», υπενθυμίζει τον κρίσιμο ρόλο που παίζει η εργασία στην καθημερινότητα των ατόμων που ζουν με τη νόσο και την ανάγκη για υποστηρικτικές, ασφαλείς και συμπεριληπτικές συνθήκες.

Ο διαβήτης σε παγκόσμιο επίπεδο

Τα τελευταία τριάντα χρόνια ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν με διαβήτη έχει εκτοξευθεί. Από περίπου 200 εκατομμύρια ασθενείς το 1990, σήμερα υπολογίζεται ότι περισσότεροι από 800 εκατομμύρια άνθρωποι επηρεάζονται από τη νόσο παγκοσμίως, σύμφωνα με διεθνείς οργανισμούς υγείας. Ο σύγχρονος τρόπος ζωής, η γήρανση του πληθυσμού και οι ανισότητες στην πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη συμβάλλουν σε αυτή την εκρηκτική αύξηση.

Η επιβάρυνση δεν περιορίζεται μόνο σε αυξημένες διαγνώσεις: εκατομμύρια θάνατοι ετησίως αποδίδονται σε επιπλοκές του διαβήτη, όπως καρδιαγγειακές παθήσεις, εγκεφαλικά επεισόδια, νεφρική ανεπάρκεια, προβλήματα όρασης και ακρωτηριασμούς. Σε πολλές χώρες, ανάμεσά τους και η Γερμανία, ο διαβήτης τύπου 2 έχει πλέον χαρακτηριστεί «μεγάλη λαϊκή ασθένεια», με εκατομμύρια διαγνωσμένους ασθενείς.

Η εικόνα του διαβήτη στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, περίπου 1 στους 9 ενήλικες ζει με διαγνωσμένο διαβήτη, ενώ τα ποσοστά του επιπολασμού – προσαρμοσμένα στην ηλικία – αγγίζουν το 8% του γενικού πληθυσμού. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι σχεδόν 3 στους 10 δεν γνωρίζουν ότι πάσχουν, με αποτέλεσμα η διάγνωση να γίνεται σε προχωρημένα στάδια ή μετά την εμφάνιση επιπλοκών.

Το ψυχοκοινωνικό βάρος της νόσου είναι σημαντικό. Η διαχείρισή της απαιτεί συστηματική παρακολούθηση, πολυεπίπεδη υποστήριξη και καλά οργανωμένες δομές υγείας. Οι ειδικοί της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας υπογραμμίζουν ότι η ενίσχυση των Διαβητολογικών Κέντρων, η στελέχωσή τους με εξειδικευμένο προσωπικό και η συνεχής εκπαίδευση των επαγγελματιών αποτελούν αναγκαίες προϋποθέσεις για αποτελεσματική φροντίδα.

Ο διαβήτης στον χώρο εργασίας: μια συχνά αόρατη δυσκολία

Μεγάλο μέρος των ανθρώπων που ζουν με διαβήτη βρίσκεται στην πιο παραγωγική περίοδο της ζωής του. Υπολογίζεται ότι 7 στους 10 ενήλικες με διαβήτη παγκοσμίως είναι σε ηλικία εργασίας, γεγονός που καθιστά τον χώρο εργασίας κομβικό σημείο στη διαχείριση της νόσου.

Η πραγματικότητα αυτή συνοδεύεται από σημαντικές προκλήσεις:

• Ψυχική επιβάρυνση: περίπου 3 στα 4 άτομα με διαβήτη αναφέρουν άγχος, κατάθλιψη ή ψυχική δυσφορία που σχετίζεται με την πάθησή τους.
• Επαγγελματική εξουθένωση: 4 στα 5 βιώνουν αυξημένο εργασιακό στρες λόγω της συνεχούς προσπάθειας να ισορροπήσουν ανάγκες υγείας και επαγγελματικές απαιτήσεις.
• Φόβος και στιγματισμός: πολλοί εργαζόμενοι διστάζουν να ενημερώσουν τον εργοδότη τους, φοβούμενοι αρνητικές συνέπειες στην αξιολόγηση ή την εξέλιξή τους.

Γι’ αυτό, η φετινή Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη επικεντρώνεται στη διαμόρφωση ενός εργασιακού περιβάλλοντος όπου ο εργαζόμενος με διαβήτη θα νιώθει ασφαλής, σεβαστός και υποστηριζόμενος.

Γιατί η σωστή υποστήριξη στην εργασία είναι κρίσιμη

Η προσαρμογή του εργασιακού χώρου στις ανάγκες των ατόμων με διαβήτη δεν αποτελεί μόνο πράξη κοινωνικής ευθύνης, αλλά και επένδυση παραγωγικότητας. Η τακτική λήψη φαρμακευτικής αγωγής, η δυνατότητα μέτρησης γλυκόζης, η πρόσβαση σε υγιεινή διατροφή και η κατανόηση από συναδέλφους και προϊσταμένους συμβάλλουν:

• στη μείωση των επειγόντων περιστατικών και των απουσιών,
• στη βελτίωση της ψυχικής υγείας,
• στην ενίσχυση της επαγγελματικής απόδοσης,
• στη συνολική ποιότητα ζωής.

Προγράμματα εκπαίδευσης σε θέματα υγείας – όπως αυτά που εφαρμόζονται σε πολλές χώρες μέσω οργανωμένων θεραπευτικών προγραμμάτων – αποτελούν διεθνώς βέλτιστη πρακτική και θα μπορούσαν να αποτελέσουν πρότυπο για αντίστοιχες πρωτοβουλίες στην Ελλάδα.

Ένα μήνυμα ευθύνης και δράσης

Η Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη δεν είναι απλώς μια παγκόσμια ημέρα, είναι μια υπενθύμιση ότι εκατομμύρια άνθρωποι δίνουν έναν καθημερινό αγώνα, συχνά αθόρυβο. Η πρόληψη, η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή υποστήριξη – τόσο από το σύστημα υγείας όσο και από τους χώρους εργασίας – αποτελούν τα ισχυρότερα εργαλεία μας για να αντιμετωπίσουμε αυτή τη σύγχρονη πρόκληση.

Το μήνυμα της φετινής χρονιάς, «Μάθε περισσότερα και κάνε περισσότερα», καλεί όλους – από εργοδότες και εργαζομένους, μέχρι κυβερνήσεις και οργανισμούς – να συμβάλουν σε μια κοινωνία όπου τα άτομα με διαβήτη θα μπορούν να ζουν και να εργάζονται χωρίς εμπόδια.